Większość początkujących przedsiębiorców może korzystać ze zwolnienia z VAT (do 200 000 zł obrotu) oraz zwolnienia z kasy fiskalnej (do 20 000 zł sprzedaży dla osób prywatnych). Istnieją jednak rodzaje działalności, które muszą trzymać się sztywnych reguł od pierwszego dnia.
1. Obowiązkowy podatek VAT (bez względu na obroty)
Nawet jeśli planujesz zarobić tylko 1000 zł miesięcznie, musisz zarejestrować się jako czynny podatnik VAT, jeśli świadczysz usługi lub sprzedajesz towary z poniższej listy:
Usługi objęte obowiązkowym VAT
- Usługi prawnicze: Adwokaci, radcy prawni, notariusze.
- Doradztwo: Usługi doradcze (z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą).
- Jubilerstwo: Usługi jubilerskie.
- Ściąganie długów: Usługi ściągania długów, w tym factoring.
Towary objęte obowiązkowym VAT
- Elektronika i AGD: Sprzedaż części do samochodów i motocykli, a także komputerów, produktów elektronicznych i optycznych (w określonych warunkach).
- Wyroby z metali szlachetnych: Biżuteria, złoto, srebro.
- Towary opodatkowane akcyzą: Paliwa, alkohol, wyroby tytoniowe (z pewnymi wyjątkami).
- Budynki i tereny budowlane: Sprzedaż terenów budowlanych oraz nowych budynków.
2. Obowiązkowa kasa fiskalna od pierwszego dnia
Zazwyczaj kasę instaluje się po przekroczeniu 20 000 zł sprzedaży dla osób fizycznych. Jednak niektóre branże muszą rejestrować sprzedaż na kasie od pierwszej złotówki:
- Gastronomia: Usługi przygotowywania posiłków (stacjonarne i catering), a także sprzedaż napojów alkoholowych.
- Mechanika pojazdowa: Naprawa pojazdów silnikowych oraz motorowerów (w tym wymiana opon).
- Usługi fryzjerskie i kosmetyczne: Fryzjerzy, kosmetyczki, salony tatuażu.
- Opieka medyczna: Lekarze i lekarze dentyści świadczący usługi prywatnie.
- Usługi prawnicze: Biura prawne obsługujące osoby fizyczne.
- Przewóz osób: Taksówki oraz inni przewoźnicy pasażerscy.
- Myjnie samochodowe: Usługi mycia, czyszczenia samochodów i podobnych czynności.
3. Kasy Fiskalne Online w 2026 roku
W 2026 roku standardem są kasy online, które przesyłają dane o sprzedaży bezpośrednio do Centralnego Repozytorium Kas (CRK) w czasie rzeczywistym.
- Dla kogo: Większość branż „wrażliwych" (gastronomia, mechanicy, hotele) ma już obowiązek ich posiadania.
- Ulga na zakup: Przedsiębiorcy, którzy instalują swoją pierwszą kasę (online), mogą liczyć na zwrot z urzędu skarbowego w wysokości 90% ceny kasy (do 700 zł).
Przykład w praktyce – Pan Krzysztof
Pan Krzysztof otwiera mały punkt z burgerami. Mimo że jego obroty na początku będą niskie, musi:
- Kupić i zarejestrować kasę fiskalną online przed sprzedażą pierwszego burgera.
- Nie musi być w VAT (może korzystać ze zwolnienia do 200 tys. zł), ponieważ gastronomia nie jest na liście obowiązkowego VAT (chyba że sprzedaje alkohol).
Podsumowanie – sprawdź zanim zaczniesz
Zanim zarejestrujesz firmę, upewnij się, czy Twój kod PKD nie wymusza na Tobie dodatkowych kosztów w postaci kasy fiskalnej lub obowiązków związanych z pełnym rozliczaniem podatku VAT. Błąd w tym zakresie może skutkować wysokimi karami skarbowymi.